Khiếu nại, tố cáo từ 1/7/2026: những thay đổi người dân cần biết
Khi không đồng ý với một quyết định hành chính (ví dụ quyết định thu hồi đất, xử phạt, cấp sổ), người dân có quyền khiếu nại. Khi biết hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, cơ quan, tổ chức, người dân có quyền tố cáo. Dưới đây là những điểm mới khi làm hai việc này.
1. Có thể được tiếp công dân trực tuyến
Bên cạnh việc đến trụ sở, luật bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến. Cách thức cụ thể do Chính phủ quy định chi tiết. Ở cấp xã, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã phải trực tiếp tiếp công dân định kỳ tại địa điểm tiếp công dân ít nhất 2 ngày trong 1 tháng.
2. Không còn cấp huyện
Để phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp, luật bãi bỏ thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và bỏ Trụ sở tiếp công dân cấp huyện. Người dân gửi khiếu nại, tố cáo đến cấp xã, cấp tỉnh hoặc cơ quan có thẩm quyền theo từng việc. Luật cũng đổi chủ thể có quyền khiếu nại từ "công dân" thành "cá nhân".
3. Đến khiếu nại, tố cáo phải nêu rõ giấy tờ định danh
Người đến nơi tiếp công dân phải nêu rõ họ tên, địa chỉ và số căn cước, giấy chứng nhận căn cước, số định danh hoặc số hộ chiếu. Nếu được người khiếu nại ủy quyền thì phải có giấy ủy quyền.
4. Rút khiếu nại
Người khiếu nại có thể rút một phần hoặc toàn bộ nội dung khiếu nại. Luật mới cho phép rút khiếu nại bằng biên bản ghi nhận ý kiến rút khiếu nại, ngoài cách làm đơn rút.
5. Khi nào việc giải quyết khiếu nại bị tạm dừng hoặc chấm dứt
Luật bổ sung quy định về tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại, áp dụng trong các trường hợp:
- Có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
- Cần chờ kết quả của cơ quan khác về vấn đề có liên quan.
- Người khiếu nại rút toàn bộ khiếu nại.
- Vụ việc không còn đối tượng hoặc nội dung để giải quyết.
- Vụ việc đã được Tòa án thụ lý hoặc giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực.
Lưu ý: nếu được mời đối thoại mà không tham gia, không có lý do chính đáng, cơ quan vẫn tiếp tục giải quyết khiếu nại. Người khiếu nại nên đi đối thoại để trình bày đủ ý kiến của mình.
6. Rút tố cáo
Việc rút tố cáo được thực hiện bằng đơn rút tố cáo hoặc biên bản ghi nhận ý kiến rút tố cáo khi người tố cáo làm việc với người giải quyết tố cáo hoặc người xác minh nội dung tố cáo.
Chuẩn bị gì trước khi gửi đơn?
- Căn cước hoặc số định danh cá nhân của người đứng đơn.
- Bản sao quyết định, văn bản bị khiếu nại, hoặc tài liệu chứng minh hành vi bị tố cáo.
- Văn bản ủy quyền nếu nhờ người khác, kể cả nhờ luật sư.
- Ghi lại ngày nhận quyết định, vì khiếu nại có thời hiệu.
Khi nào nên hỏi luật sư?
Khi khiếu nại quyết định về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; khi đã khiếu nại lần đầu mà không đồng ý với kết quả; hoặc khi cân nhắc nên khiếu nại hay khởi kiện ra Tòa án.
Bài viết mang tính phổ biến pháp luật, cập nhật đến ngày 31/10/2026, không thay thế tư vấn trên hồ sơ cụ thể. Nguồn tham khảo: Công báo Chính phủ – Luật số 136/2025/QH15; Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Những nội dung cơ bản của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.