Trợ giúp pháp lý từ 1/1/2027: mở rộng diện người được hỗ trợ miễn phí
Trợ giúp pháp lý là việc Nhà nước hỗ trợ miễn phí về pháp luật cho những người có hoàn cảnh khó khăn, như tư vấn, đại diện ngoài tố tụng hoặc bào chữa, đại diện cho họ khi có vụ việc. Việc này do Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước ở địa phương thực hiện.
1. Những nhóm được trợ giúp pháp lý
Theo Cổng thông tin xây dựng chính sách của Chính phủ, các nhóm gồm:
- Người thuộc hộ nghèo; người có công với cách mạng; trẻ em;
- Người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng đặc biệt khó khăn;
- Người từ 16 đến dưới 18 tuổi thuộc nhóm người liên quan đến tố tụng hoặc xử lý vi phạm;
- Nạn nhân mua bán người;
- Thân nhân liệt sĩ, người nhiễm chất độc da cam, người khuyết tật;
- Người thuộc hộ cận nghèo;
- Người hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, gồm người cao tuổi, người bị bạo lực trong vụ việc bạo lực gia đình và người nhiễm HIV.
2. Những nhóm được bổ sung mới
- Người dân tộc thiểu số rất ít người;
- Người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội hoặc bị hại;
- Người gặp khó khăn đột xuất do thiên tai hoặc hỏa hoạn, trong vụ việc liên quan trực tiếp đến khắc phục hậu quả;
- Cá nhân bị thiệt hại mà không thuê người bảo vệ quyền lợi, theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước;
- Người nước ngoài thuộc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định được trợ giúp pháp lý.
Một số nhóm gắn với điều kiện cụ thể (ví dụ hộ cận nghèo, người hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng). Vì vậy bà con nên hỏi trực tiếp Trung tâm Trợ giúp pháp lý để biết mình có thuộc diện hay không.
3. Thủ tục linh hoạt hơn
Theo Báo Chính phủ, luật cho phép thụ lý ngay vụ việc khi sắp hết thời hiệu khởi kiện (thời hạn pháp luật cho phép khởi kiện), khi sắp đến ngày xét xử hoặc khi có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp.
4. Chuẩn bị gì, nên làm gì?
- Tìm giấy tờ chứng minh mình thuộc diện được trợ giúp: giấy chứng nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, giấy xác nhận khuyết tật, quyết định hưởng trợ cấp xã hội, v.v.
- Gom hồ sơ vụ việc: đơn từ, thông báo, quyết định của cơ quan, hợp đồng, tin nhắn, ảnh chụp liên quan.
- Ghi rõ các mốc thời gian, nhất là hạn khởi kiện, hạn kháng cáo hoặc ngày xét xử.
- Liên hệ sớm Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước ở tỉnh, hoặc cán bộ tư pháp xã, phường để được hướng dẫn.
- Chính phủ sẽ ban hành nghị định hướng dẫn chi tiết, dự kiến xây dựng trong quý III, IV/2026. Bà con theo dõi để biết thủ tục cụ thể.
Khi nào nên hỏi luật sư?
Khi chưa rõ mình có thuộc diện được trợ giúp pháp lý hay không, khi vụ việc phức tạp hoặc sắp hết thời hạn khởi kiện, kháng cáo, hoặc khi cần luật sư nghiên cứu hồ sơ cụ thể.
Bài viết mang tính phổ biến pháp luật, cập nhật đến ngày 01/11/2026, không thay thế tư vấn trên hồ sơ cụ thể. Nguồn tham khảo: Cổng Hệ thống văn bản Chính phủ – Luật số 05/2026/QH16; Mở rộng diện người được Trợ giúp pháp lý; Báo Chính phủ – Mở rộng “cánh cửa” tiếp cận công lý cho các nhóm yếu thế.